احمد بن محمد ميبدى
265
خلاصه تفسير ادبى و عرفانى قرآن مجيد بفارسى از كشف الاسرار ( فارسى )
و ميسر ، قمار است و در قمارخانه كسى كه پاكباز و كموزن باشد ، او را عزيز دارند و مقدّم شناسند و اين اشارت است به طريق جوانمردان كه خود را در شاه راه تقدير بيفكنند تا زير هر خسى پست شوند و از بند هر رنگى بيرون آيند و خود را ناچيز شمرند . تا تو اندر بند رنگ و طبع و چرخ و كوكبى * كى بود جائز كه گوئى دم قلندروار زن ؟ 92 - وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ . آيه . مرد بايد كه در راه شرع همه وجود او عين فرمان گردد و يك چشم زخم در وقت فرمان ، تأخير و مخالفت روا ندارد چنان كه مأمور در اجراى اوامر مولاى خود آنى كوتاهى روا نمىدارد ، ما هم در همه عمر بايد پيوسته براى فرمان خدا راست و مهيّا باشيم ، آيا چنين هستيم ؟ 93 - لَيْسَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا . آيه . چون روزگار مرد اغلب در اجراى امر و نهى شرعى به سر مىشود و بيشتر احوال او در ادب صحبت و در خدمت شريعت باشد ، اين است كه در يك نفس و در يك لقمه با وى دريغ نكنند كه اينان مايهء ايمان دارند و تقوى شعار خود گردانند و با درويشان مواسات كنند و دست انفاق و صدقه بر آنها بگشايند و از منع و بخل بپرهيزند و دانند كه هرچه در راه خدا هزينه كنند چند برابر آن در دو جهان بازيابند . 95 - لا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَ أَنْتُمْ حُرُمٌ . آيه . علت آنكه شكار بر احرام بسته ( محرم ) حرام است آنكه محرم قصد زيارت كعبه دارد و اشارت است به اينكه هركس قصد خانهء ما دارد و روى به كعبهء مقدّس نهد و در جواب ما طمع كند ، كم از آن بود كه شكار بيابان از آسيب او در امان باشد ، كه محرم خويشتن را در شمار ابرار و اخيار آورده و صفت اينگونه مردم اين است كه به مورچهاى آزار نرسانند و در دل بدى نسبت به كسى نپرورانند . در وصف كعبه : 97 - جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ قِياماً لِلنَّاسِ . آيه . در آثار آوردهاند كه چهار هزار سال كعبهء معظّمه را بتخانهء آذرى ساخته بودند ، تا از غيرت نظر اغيار ، به خداوند خود بنالد كه خدايا ، خداوندا ، مرا شريفترين بقعه گردانيدى و بلندترين جا ساختى ، خانهء من حرم نام نهادى ، امنوامان مردم دربستى ، پس به بلاى اين بتها مبتلايم ساختى ! از بارگاه جبروت خطاب رسيد كه چون مىخواهى معشوق صدر هزاران نقطهء طهارت باشى و پاكان و راستان را در راه جست خود بينى و آن را كه خواهى با صد ناز در كنار گيرى و هزاران دل و جان ولىّ و صفىّ را در راه خود به تاراج دهى ، كم از اين نباشد كه روزى چند در بلاى اين بتها بسازى و صفات صفا و مروه را در قهر غيرت فروگذارى و سنّت ما اين است كه كسى را كه روزى دولتى خواهد بود ، نخست او را از جام قهر ، شربت محبت چشانيم ، اين است خواست ما و بر خواستهء ما اعتراض نيست و حكم ما را ردّى نه و صنع ما را علتى نيست ! [ آيات 108 - 98 ] تفسير لفظى 98 - اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ وَ أَنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ . بدانيد كه خداوند سخت عقوبت است و بدانيد كه آمرزنده و مهربان است . 99 - ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَ ما تَكْتُمُونَ . و بر پيغمبر جز رساندن پيغام حق كارى ديگر نيست و خداوند آنچه را كه پيدا مىداريد و آنچه را كه پنهان مىداريد همه را مىداند .